trt avaz etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
trt avaz etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
TRT Avaz - Göktürkçe Öğreneği (tüm Türk dillerinde)
2015'in Sekizinci ayında İzmir'in Tire ilçesinde Türk Dili Derneği ile
Tire Kültür Derneği'nin ortaklaşa düzenledikleri Göktürkçe öğreneği, TRT
AVAZ aracılığıyla Türk dillerine uyarlanarak ayrıca yayınlandı. Biz de sevincek olduk. Çalışmalarımızı böyle birkaç ağızda, lehçede görmek güzel oldu. Gerçi daha önceden de olmuştu. TRT'de olunca başka!
Evrensel Dil Türkçe Yalanı
Geçenlerde bir eleştiri aldım; Türkçe evresensel dil déğildir. Bu sözünüz koca bir yalandır. Yérdinciñ eñ çok konuşulan 5. dili sayılması yâñlıştır. Türkiye Türkü, bırakın Kazak Türkünü, Azerbaycan Türkünü bile añlamamaktadır. Türkçe, 63 milyonuñ ana dili olarak konuştuğu bir dildir. Bırakıñ artık bu deli saçmalıklarını...
Arkadaşıñ haklılık payı olduğu gibi yañılgısı da bulunmaktadır. Dédiği gibi ülkeler arası añlaşmasızlık azımsanmayacak denli büyüktür. Ancak bilmemiz gerek; iller arası ağız ayrımlarında bile añlaşma oranı düşmektedir. Bu yalnızca Türkçede déğil, tüm dillerde olan bir durumdur. Bundan ötrü ağızları ayrı bir dil olarak déğil de bir bütün olarak götürüyoruz; adını da Türkçe koyuyoruz.
Gerçekten evrensel bir dil midir? diye düşünüp, Türkçeyi yérdinçte 5. sıraya koyduğum günlerde kalkıp İran'a gittim. Kendimi Türkçeden başka bir dil ile añlatamadığım o günlerde kesin kararımı vérdim. İran'ıñ ülke kurumlarında bile benimle kendi ağızları ile Türkçe konuşan, kendine Türk diyen onca kişiyi gördükten soñra bu kararımı değiştirmem olanaksız gibi duruyor. Ardından Azerbaycan'a géçtim. Önüñden géçtiğim mağazalar Serdar Ortaç çalıyor, duraktakı taksiler İbrahim Tatlıses diñliyordu. Başımı kaldırıp tanıtımlıklara bakıyorum Türkçe yazılar var; tek ayrımı kimi /e/ damgalarınıñ ters olarak /ə/ yazılmasıydı. Bu ters e'ler de olmasa Bakü'de olduğumu anımsamayacağım. E şimdi, birbirinden bağımsız 3 ülkede, tek bir dil ile cirit atabiliyorsam, bu dil evrensel déğil midir?
Günlerden bir gün; TRT Avaz'ı açmıştım. Türkmence bir izlence vârdı. İlk başlarda añlamıyordum. Ancak ilginç geldiği için izlemeyi sürdürdüm. 10 dakika soñra kimi sözcükleri séçmeye başladım. Çünkü ses tonlarına kulağım alıştı. Yarım saat soñra ise izlenceyi büsbütün añlamaya başladım, sonuna déğin izledim. Güzel bir deneyim olmuştu. Añlamadığım sözcükler oluyordu ançıp tümce içinde olduğundan söylenmek isteneni añlayabiliyordum eñ azından...
Bu olayıñ ardından şuna karar vérdim; tüm toplumlarıñ kendine özgü ses tonu vâr. Dil öğrenmedeki ilk aşama, ses tonuna alışılmasıdır. Öyle ise dédim; bunu sınayıp, kanıtlamalıyım. Yine TRT Avaz'ı açtım, başka kaynağım yoktu. Kazakça bir vériliş çıktı; ТАРİХДЕ БУГİН (Tarihde Bugin/Bugün). İzlemeye koyuldum ancak konuşmalardan birneñ añlamıyordum. 30-40 saniyelik tümceleriñ içinden çok vurgulu söylediği birkaç sözü séçebiliyordum. Umudu kesmiş bir biçimde, üstelik añlamadan, bön bön bakmayı sürdürdüm. Neredeyse 10 dakika olmuştu. Ancak içimde bir umut ışığı doğdu; ayırt édebildiğim sözcükleriñ sayısı artıyordu. Ooo dédim, hadi bakalım. Vérilişiñ soñlarında vérdiği tümceniñ ise 3-4 sözcüğü dışıñda tümü añladım, neden söz éttiğiniñ ayrımına vârdım. Bu benim Kazakça diñlediğim üçüncü vérilişti. İlk ikisinde 2-3 dakika bakıp, birneñ añlamadığım için ark déğiştirmiştim. Oysa şimdi, Kazak Türkçesini añlayabiliyorum diyebilirim.
Soñuç olarak XX. yüzyılda bir olan Türk dilleri Ruslarıñ oynadığı olağanüstü Ali Céngiz oyunları ile ayrı birer dil durumuna girdi. Böyle olunca da siz-biz kavramları araya düştü. Toplumlar ayrıştı, her toplumuñ kendine özgü ses tonu oluştu. Bugün için TRT Avaz, bu sesleri tek avaz yapmak adına güzel çalışmalar sunuyor bizlere. Dileğim, buna benzer eylemleriñ artmasından yanadır. AB gibi birlik olup da sınırlar kalktığında, gidip gelmeler artacak, añlaşamamazlık eriyecektir. Gerçek añlamda evrensel bir dil olacaktır.
Arkadaşıñ haklılık payı olduğu gibi yañılgısı da bulunmaktadır. Dédiği gibi ülkeler arası añlaşmasızlık azımsanmayacak denli büyüktür. Ancak bilmemiz gerek; iller arası ağız ayrımlarında bile añlaşma oranı düşmektedir. Bu yalnızca Türkçede déğil, tüm dillerde olan bir durumdur. Bundan ötrü ağızları ayrı bir dil olarak déğil de bir bütün olarak götürüyoruz; adını da Türkçe koyuyoruz.
Gerçekten evrensel bir dil midir? diye düşünüp, Türkçeyi yérdinçte 5. sıraya koyduğum günlerde kalkıp İran'a gittim. Kendimi Türkçeden başka bir dil ile añlatamadığım o günlerde kesin kararımı vérdim. İran'ıñ ülke kurumlarında bile benimle kendi ağızları ile Türkçe konuşan, kendine Türk diyen onca kişiyi gördükten soñra bu kararımı değiştirmem olanaksız gibi duruyor. Ardından Azerbaycan'a géçtim. Önüñden géçtiğim mağazalar Serdar Ortaç çalıyor, duraktakı taksiler İbrahim Tatlıses diñliyordu. Başımı kaldırıp tanıtımlıklara bakıyorum Türkçe yazılar var; tek ayrımı kimi /e/ damgalarınıñ ters olarak /ə/ yazılmasıydı. Bu ters e'ler de olmasa Bakü'de olduğumu anımsamayacağım. E şimdi, birbirinden bağımsız 3 ülkede, tek bir dil ile cirit atabiliyorsam, bu dil evrensel déğil midir?
Günlerden bir gün; TRT Avaz'ı açmıştım. Türkmence bir izlence vârdı. İlk başlarda añlamıyordum. Ancak ilginç geldiği için izlemeyi sürdürdüm. 10 dakika soñra kimi sözcükleri séçmeye başladım. Çünkü ses tonlarına kulağım alıştı. Yarım saat soñra ise izlenceyi büsbütün añlamaya başladım, sonuna déğin izledim. Güzel bir deneyim olmuştu. Añlamadığım sözcükler oluyordu ançıp tümce içinde olduğundan söylenmek isteneni añlayabiliyordum eñ azından...
Bu olayıñ ardından şuna karar vérdim; tüm toplumlarıñ kendine özgü ses tonu vâr. Dil öğrenmedeki ilk aşama, ses tonuna alışılmasıdır. Öyle ise dédim; bunu sınayıp, kanıtlamalıyım. Yine TRT Avaz'ı açtım, başka kaynağım yoktu. Kazakça bir vériliş çıktı; ТАРİХДЕ БУГİН (Tarihde Bugin/Bugün). İzlemeye koyuldum ancak konuşmalardan birneñ añlamıyordum. 30-40 saniyelik tümceleriñ içinden çok vurgulu söylediği birkaç sözü séçebiliyordum. Umudu kesmiş bir biçimde, üstelik añlamadan, bön bön bakmayı sürdürdüm. Neredeyse 10 dakika olmuştu. Ancak içimde bir umut ışığı doğdu; ayırt édebildiğim sözcükleriñ sayısı artıyordu. Ooo dédim, hadi bakalım. Vérilişiñ soñlarında vérdiği tümceniñ ise 3-4 sözcüğü dışıñda tümü añladım, neden söz éttiğiniñ ayrımına vârdım. Bu benim Kazakça diñlediğim üçüncü vérilişti. İlk ikisinde 2-3 dakika bakıp, birneñ añlamadığım için ark déğiştirmiştim. Oysa şimdi, Kazak Türkçesini añlayabiliyorum diyebilirim.
Soñuç olarak XX. yüzyılda bir olan Türk dilleri Ruslarıñ oynadığı olağanüstü Ali Céngiz oyunları ile ayrı birer dil durumuna girdi. Böyle olunca da siz-biz kavramları araya düştü. Toplumlar ayrıştı, her toplumuñ kendine özgü ses tonu oluştu. Bugün için TRT Avaz, bu sesleri tek avaz yapmak adına güzel çalışmalar sunuyor bizlere. Dileğim, buna benzer eylemleriñ artmasından yanadır. AB gibi birlik olup da sınırlar kalktığında, gidip gelmeler artacak, añlaşamamazlık eriyecektir. Gerçek añlamda evrensel bir dil olacaktır.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)