25. Göktürkçe Öğreneğine Başvuru

Yirmi béşincisi gérçekleştirilecek Göktürkçe öğreneği, Zoom uygulaması üzerinden sanal olarak 4-11-18-25 Nisan ve 2-9 Mayıs Pazar günleri imin 19.00 - 22.00 arası düzenlenecektir.

Öğrenek başlangıç ve orta düzeyde géçecek olup katılımcılar Göktürk dönemindeki yazı düzeneğini öğrenecek, günümüz çağdaş dilini Göktürk yazısıyla yazabilecek, eski metinlerimizi (yazıtlardaki sözleri) başlangıç düzeyince okuyabileceklerdir. Bu yüzden başvuru için katılımcıların herhangi bir öñ bilgiye iye olmaları beklenmemektedir. Türk kültürüne ilgili olmak başattır.

Başvuru için: www.kutluyayinevi.com/gokturkce

 


24. Göktürkçe Öğreneği'ne Yazılmalar Başladı!

Türk Dili Derneği olarak 24.sünü düzenleyeceğimiz Göktürkçe öğreneğiniñ yazılmaları başladı. Büyük salgın koşullarından dolayı yine sanal olarak gérçekleşecek öğreneğimizde her yaştan katılımcı beklenmektedir.

7-28 Şubat 2021 günayında pazar günleri imin 19.00-22.00 arası tasarlanan öğrenekte bu kéz özellikle pazar günü séçildi. Bir öñceki sanal öğrenekte cumartesi günü yéğlenmiş idi. İş yoğunlarınıñ ve bu yöndeki istekleriñ de değerlendirilmesiyle pazar akşamına ders yazılmıştır.

Başvuru için:

http://turkdilidernegi.org.tr/24-gokturkce-ogrenegine-basvuru/



23. Göktürkçe Öğreneği Sanal Olarak Düzenlendi

2012'den bu yana türlü dernek, vakıf, okul ve üniversitelerde 22 kéz düzenlenen Göktürkçe öğreneğiniñ (kursunuñ) 23.sü bu kéz sanal olarak gérçekleştirildi. 33 kişiniñ katıldığı dersleri, 25 kişi başarıyla bitirdi.

Türk Dili Derneği olarak Kovit-19'uñ néden olduğu büyük salgın (pandemi) döneminde çağıñ getirdiği olanaklardan yararlanarak 2020 yılını kendi açımızdan eñ vérimli biçimde değerlendirmek istedik. Bu yüzden okullarıñ kapandığı, topluluklarıñ bir araya gelmesiniñ sakıncalı olduğu bu güç günlerde bizler de étkinliklerimizi sanal olarak yürütme yargısına vardık. Böylece kolları sıvadık ve ilk Gündemki Sağlık Sağlık Sözcükleriniñ Türkçe Karşılıkları Üzerine[1] öñerilerde bulunmak için toplantılar düzenledik. Ardı sıra Süleyman Demirel Üniversitesi ile ortaklaşa Isparta'da düzenlenecek Uluslararası Dede Korkut Bilgi Şöleni ve Deli Dönmez'e Ad Vérme Çalıştayı'nı[2] 3 gün boyunca çevrim içi olarak düzenledik. 11-12 ve 13 Haziran 2020'de yaptığımız bu sanal bilgi şöleni ve çalıştay, ülkemizdeki sosyal bilimler alañında ilklerden oldu. İlerleyen aylarda birçok üniversiteniñ sanaldan bilgi şöleni (sempozyum) ve çalıştay düzenlediğine sévinerek tanık olduk. Bu étkinliğimizi Bilgelerle Söyleşiler[3] adı altında 15 yédigün (hafta) süren bir dizi canlı yayın ile sürdürdük. Üyelerimizden Şeyma Yalçın'ıñ sunuculuğunda dilbilim üzerine ülkemizden ve yurt dışından dilcileri ağırladık. Soñ olarak 23. Göktürkçe Öğreneği'mizi 07-28 Kasım 2020 aralarında çevrim içi düzenledik ve şimdi de övünçle duyuruyoruz.

Öğreneğimize 19/10/2020'den başlayarak başvurular alındı. Bu süre içinde 83 başvuru yapıldığı görüldü. Bu başvurulardan 33'ü ilk derse girdi, 25'i ise başarıyla bitirdi. Derslerde özellikle Göktürk döneminde doruğa çıkan Türk damgaları/alfabesi öğretildi. Okuma yazma kurallarına, eski metinlerden örneklere ve Türk sayılarına değinildi. Öğrenek soñunda katılımcılarıñ kazanımları günümüz sözlerini damgalarla yazabilmek, eski Türk sayılarını ve IX. yüzyıl metinlerini çözümleyebilmek oldu. Sınavdan 70 üzeri not alanlara "Bitirme Belgesi" vérildi.

Türk Dili Derneği olarak dilimiz için uğraş göstermekten büyük mutluluk duyduğumuzu bir kéz daha vurgulayarak katılımcı arkadaşlarımızı kutlarız. Daha nice öğreneklerde böylesi tutanaklar yazmak dileğiyle...


Dipçe:                         

[1] www.turkdilidernegi.org.tr/gundemdeki-saglik-sozcuklerinin-turkce-karsiliklari-uzerine/

[2] www.dedekorkut.turkdilidernegi.org.tr/

[3] http://www.youtube.com/turkdilidernegi

Türk Sayıları Üzerine Tartışmalar

 29 Ağustos 2020’deki “23. Türkbilim Sanaltayı“ndaki Türk Sayıları üzerine Gökbey Uluç‘un yaptığı sunum ve soñrasındaki tartışmaları içeren görüntüdür.


 

Atiye Dizisi ve Göktürkçe

Atiye (öbür adıyla The Gift) dizisinin 2. dönemindeki 6. ve 7. bölümünde yoğun olarak işlenen Göktürkçe metinlere değinmek isterim. Dizinin kurgusu, çekimi, oyunculukları ise başka bir yazının konusu olabilir.

Boyutlar arası geçişler yapabilen Atiye, olağanüstü güçleri olan bir uruğun sonuncu kuşağıdır. Bu yüzden dizi, gizemli bir havada ilerliyor ve sürekli bir arayış ile izleyiciyi tetikte tutuyor. Tüm bunlar da 12.000 yıllık geçmişi bulunan Göbeklitepe'yle ilişkili olduğundan bir biçimde simgelerin, damgaların kullanılması da kaçınılmaz oluyor. İşbu noktada yapımcılar da eldeki verileri kullanarak kendi öz değerlerinden yararlanmışlar. Bu bakımdan kendilerini kutlarım.

Dizide, geçmiş dönemin ve gizemli kişilerin diktiği düşünülen tapınağın ve döneminin bir dili, bu bilgiyi aktaracak bir damgalığı (alfabesi) olması konusu bir yenilik değil. Geçmişe yönelik gizemli bir dil söz konusu olduğunda yabancı yapımcıların "Runik" yazı düzeneğini kullandıklarını biliriz. Son dönem yerli yapımlarda, çizgi filmlerde Göktürk damgalarını görüyorduk. Söz konusu bu dizide de Avrupalıların Runik yazısı yeğlenebilirdi ancak Göktürk yazısı seçilmiş. Bununla ilgili taş da dikmişler, kağıt parçasına fırça ile yazılmış bir yazı da eklemişler. 



Gelelim bu yazılara... Dizideki Erhan adlı kahraman bir biçimde bir bez ya da deri gibi ufak bir parça üzerine yazılı metni araştırmaya koyulduğunda betikliğinde gözucu bir arama yapar ve "Bilinmeyen Dilin Şarkısı" adlı bir betiği eline alır. Kapağı açtığında ise yüzümde bir gülümseme oldu. Çünkü başucu kaynaklarımdan olan Eski Türk Yazıtları adlı betiğin ta kendisi idi. Atatürk döneminde Orhun yazıtları üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı kendisine Orkun soyadı verilen Hüseyin Namık Orkun'a ait 4 ciltlik çalışmanın TDK'ca tek cilt olarak birleştirilip yeniden yayımlanmış betiğinin kapağının değiştirilerek sunulmuş biçimiydi. Kahramanımız betleri (sayfaları) kurcaladıkça türlü yazıtlarımızın görselleri de görülüyor, açıkça yazılı damgaların bulunduğu betlerle gizem artırılıyordu. Doğal olarak birden bire yazıları çözemeyen Erhan, soluğu babasının yanında alır ve babası da daha önce çözmüş olduğu bu yazıyı ona anlatır. Bu metnin yazıldığı gibi okunmadığını, bir damgasının birçok anlam verdiğini, gizli bir dil olduğunu ve azrak kullanıldığını dile getirir. 


Atiye ise bir yazıtla baş başadır. Onu dokunarak okur, duyar, iç sesiyle dile getirir. Bu bölüm üzerinde epeyce durulur, yazıtın görselliği izleyiciye de aktarılır. Ne yazık ki bu metinlerde anlamlı Türkçe sözler kullanılmamıştır. Belki de ben okuyamadım. Sağdan, soldan, altta ve üstten hiçbir biçimde anlamlı sözcükler çıkaramadım. Bu da rastgele serpiştirildiğini gösteriyor. 


Sonuç olarak damgalar (Türk harfleri / Göktürkçe yazılar) gizemli bir dili temsilen seçilip kullanılmış,  hukuki mülkiyeti Türkiye'de bulunan Göbeklitepe gibi gizemlerle dolu 12.000 yıllık bir yapının gizemli harfleri olarak uluslararası bir ortamda kamuya sunulmuştur. Yerli kaynaklardan beslenilmesi bakımından bu durumdan çok memnun olduğumu bildirmek isterim.

Dipçe:                      

Görüntüler şuradan alınmıştır: 

https://www.dizibox.vip/atiye-2-sezon-6-bolum-izle/ (Erişim: 01.11.2020)

23. Göktürkçe Öğreneğine Kayıtlar Başladı

 Yüz yüze eğitim öğretimiñ aksadığı bu dönemi boş géçmek istemedik ve 23. Göktürkçe Öğreneği'ni sanal yapma yargısına vardık. 

Derslerimiz Zoom üzerinden 7-14-21 ve 28 Kasım 2020 günleri imin (saat) 14.00 - 17.00 arasında olacaktır.

Öğrenek soñunda katılımcılara Türk Dili Derneği onaylı bitirme belgesi (sertifika) vérilecektir. 

Başvuru için: 

http://turkdilidernegi.org.tr/sanal-gokturkce-ogrenegi/




"Irk Bitig Okumaları" Bitti!

2016 yılında çalışmaya başladığımız Irk Bitig Okumaları adlı tasarıyı bitirmiş olmanıñ kıvancı ile duyururuz!

IX. yüzyıldan kalma olduğu öñ görülen ve elimize bétik (kitap) biçiminde ulaşmış biricik damgalı (Göktürk harfli) yapıt olma özelliği bulunan Irk Bitig'de birbirinden bağımsız 67 bölüm bulunmaktadır. Tasarıda bu bölümleriñ her birini ayrı ayrı görüntülü ders biçiminde añlatmayı, sözcükleri ve tümceleri işlemeyi, bunlar üzerine yapılan çalışmalara değinerek karşılaştırmalar sunmayı amaçlamıştık. Bir de bunlara ek olarak tanıtım bölümü de çekince toplamda 68 bölümlük bizi dizi ortaya çıkarmayı başardık.



4 yıllık bir süreye yayılan çalışmada araya birçok iş girdi girmesine ancak usumuzda bir yérde bu tasarıyı bitirmeye odaklanmış biçimde uygun öyüñ gelmesini bekledik. Öy (zaman) çıkınca da 3-4 bölüm çekerek kardeşim Cafer'e vériyor, ham görüntüleri yayınlanabilir kılmasını istiyordum. Buradan bir kéz daha kendisine esenliklerimi iletirim, sağ olsun! Böyle böyle değişik öy dilimlerinde üçer, béşer çekilen görüntüler soñunda 68 bölüme ulaştı ve tasarı alnımızıñ akıyla bitti.



Çekimler işiñ özünde 3 ayrı bölümden oluşur. Tanıtım bölümünden 10. ırkıñ okumasına değin tahta karşısında sınıfta ders añlatıyormuş gibi çekim yapıldı. Burada amacımız sınıf ortamınıñ yaratılması ve fırça ile yazılmış el yazısı Irk Bitig'iñ göze tanıdık gelmesi için Orhun yazıtlarındakine beñzer olarak işlenmesi idi. 11. ırktan 50. ırkıñ okumasına değin de bir kâğıt üzerine özel olarak yazdığımız metinler üzerinde derslerimizi sürdürdük. 51. ırktan 67. ırka değin de doğrudan Irk Bitig'iñ özgün bétleriniñ (sayfalarınıñ) çıktıları üzerinde özgün metinden okumaları yaptık. Kolaydan çetine doğru bir eğitim eğrisi çizerek kolaylık yaratmayı amaçladık.

Irk Bitig Okumaları'ınıñ tümüne şuradan ulaşılabilir:

https://www.youtube.com/watch?v=nEScYbwn7fw&list=PLJQLFGoNiwzyJlhyKhU_NVqhzTD56i6Mq


Bu süre içinde bir de bu görüntülü derslere éşlik étmesi amacıyla bétlek (defter) çalışmamız oldu. Irk Bitig Okumaları YouTube Dersleri Çalışma Bétleği adıyla bétikçilerden édinilebilir. Dilbilim çalışmalarında géñel olarak Avrupalı bilimcileriñ yöntemleri ile çalışılır. Kendi yazımızı bile onlar gibi T1, D2 gibi adlandırmalar yaparak çetin kılmış, gériden gelen kuşaklarıñ gözünü korkutmuş durumdayız. Oysa bütün bilimleri kendi yöntemlerimizle, yordamlarımızla öğrenip soñraki kuşaklara aktarabiliriz. Bu bağlamda étkileşimli öğretimiñ kalıcılığı göz öñünde bulundurularak böylesi bir çalışmaya koyulduk. Günümüzde géñel ağ bağlantısınıñ olduğu herhangi bir yérden kolaylıkla ulaşılabilen youtube.com üzerinde görüntülü derslerimizi yayınlayarak söz koñusu bu bétleği (defteri) oluşturduk. Böylece görüntülü derslerle éşzamanlı olarak görme, işitme, okuma ve yazma étkinliklerini birlikte gérçekleştirerek kalıcı öğrenme sağlanacaktır.

Dilimize uğurlu olması dileğiyle...

Göktürkçe Çalışmalarımız "Önce Vatan"da yayımlandı!

Türk Dili Derneği olarak Göktürkçe üzerine yaptığımız çalışmalar ve Göktürkçe Öğreniyorum bétiğimiz üzerine muhabir Yusuf Yolga Ünker ile yaptığımız söyleşi tüm bétte (tam sayfada) yér alacak biçimde yayımlandı.

Okumak için:
https://www.oncevatan.com.tr/roportaj/gokturkce-ogrenenler-binlerce-kisiyi-buldu-h154336.html


Osmanlı Döneminde Yapılan Göktürkçe Çalışmaları - Necip Asım Yazıksız

Türk Ocakları Manisa Şehzadeler Biriminiñ düzenlediği sanal söyleşileriñ 3.'süne Türk Dili Derneği Bilim Kurulu Üyesi Burcu Uluç koñuk oldu. Şeyma Yalçın'ıñ sunuculuğu üstlendiği söyleşide Osmanlı'daki Göktürçe çalışmalarına ve Necip Asım Yazıksız'a değinildi.


Göktürkçe Öğreniyorum'uñ 8. baskısı yayımlandı

Güncellenmiş ve elden géçirilmiş yéñi baskısını kıvançla duyururum.

İlk baskısını 2014'te yaptığımız Göktürkçe Öğreniyorum bétiğiniñ 8. baskısı yayımlandı! Dilimize uğurlu olsun.

Édinmek için:
https://www.arkaraf.com/gokturkce-ogreniyorum