IV. Bakü Göktürkçe Öğreneği Türküstan'da

Daha önce yazdığım üzre, Bakü'de 4. öğreneğimizi bitirmiştik. Bu güzel gelişmeyi de bu yédigün çıkan Türküstan çavlığında (gazetesinde) géçmişler, sağolsunlar.

Bakıda daha bir Göytürk damğalarını öyrədən kurs başa çatdı. Belə ki, Türkiyənin Iğdır şəhərindən gələn Göybəy Uluç müəllim və Dilbər Vətənqızı tərəfindən təşkil olunmuş Göytürk damğalarını öyrədən kursa maraq yenə də böyük oldu. Ata –babalarımızın bizlərə miras qoyduğu bu əlifbada oxuyub yazmağı öyrənmək istəyən neçə -neçə gənclərimizin sayəsində olduqca maraqlı keçən kurs Bakıda dördüncü dəfə idi ki, keçirilir. Çox yox , sadəcə 6 dərsə gənclər damğaları yazıb oxumağı öyrəndilər və imtahan verərək daha bir şərəfli bacarığa yiyələnmiş oldular. Çoxsaylı xahişləri nəzərə alan Göybəy müəllim belə bir kursu ilk dəfə Iğdırda keçirmiş daha sonra Bakıda bu kursu davam etdirmişdir. Xatırladaq ki, bu tip kursa Türkiyədə də maraq getdikcə artmaqdadır. Önümüzdəki aylarda bu cür kursları Türkiyənin müxtəlif şəhərlərində keçirəcəyini də ümid edirik . Bu dəfəki kursun yeniliyi ondan ibarət oldu ki, daha öncəki Göytürkcə kursuna qatılan və kursu bitirən Dilbər Vətənqızının da bu kursda müəllim kimi çıxış etməsidir. Bu həftə kursu yüksək uğurla bitirən tələbələrə sertifikatlar təqdim edildi və üstəlik daha öncə bizim tərəfimizdən nəşr olunan Irk Bitig kitabını da sertifikat alan tələbələrə hədiyyə edildi.

Türkəm Dərsanəsində keçirilən dərslərə iştirak etmək və daha ətraflı məlumat almaq üçün kursla əlaqə saxlaya bilərsiniz.

Telefon: 0125983131 – Ünvan: Nizami küçəsi 123A (Rəşid Bəhbudov mahnı teatrının yanı)

III. Göktürkçe Kursu da Bitti

2011 yılından bu yana Türk damgalarınıñ öğrenilmesi adına çalışmalarda bulunuyor; kurs açıyor, toplu öğrenimlerin olmasını sağlıyorum. İlk kursumu (bundan böyle öğrenek diyeceğim) 2011 yılında Iğdır'da çocuklara géçmiştim.[1] Buradaki deneyimlerimi bir günlüğe yazmış, hangi damganıñ daha öncelikli öğretilmesi gerektiğini, hangisiniñ öğrenme güçlüğünüñ ne düzeyde olduğunu birbir belirlemiş, öğretim süreci için bir yordam çıkarmıştım. 2012 yılınıñ soñlarına doğru da daha ileri çalışmalara atılmak istemiş, soñucu olarak da Türkem Dersanesiyle anlaşmış, Göktürkçe üzerine öğrenek açılmasını sağlamıştım. Böylece Azerbaycan Bakü'de ilk kéz Göktürkçe üzerine özel bir işletmede, üstelik ödenişsiz bir öğrenek açılmış bulundu.[2] Bu, Bakü'deki I. öğrenek, benim içinse II. öğrenek olarak géçmişimizdeki yérini aldı.

Ocak 2013'de bir sınav yaparak, II. öğrenek katılımcılarını mezun étmiş ulayı böylece somut bir iş görebileceğimizi Azerbaycan'daki soydaşlarımıza kanıtlamış bulununca, III. öğreneğimize ilgi daha çok oldu. Bakü'deki ilk öğreneğimize 90 kadar kişiniñ başvurup bilgi almasına karşın, II. öğreneğimize 180 kadar kişi başvurdu. Bunlardan 40 kadarı kayıt yaptırıp 27'si öğrenek soñuna değin katılımlarını eksik étmediler.

Bakü'deki II. Göktürkçe öğreneğini bitiren öğrencilerden bir öbek.

Bakü'deki I. öğreneği bitirenler arasından istekli bir öbek, derinlemesine öğrenmek istediklerini söyleyince, onlarla yéñi bir öğrenme öbeği oluşturdum. Bugün için çalışmalarını sürdürüyorlar. Irk Bitig'i baştan ayağa okuyup, Azerbaycan Türkçesine çévirme çalışmasını sorunsuz bir biçimde ilerletiyorlar. %30'luk bir bölümünü bitirdiklerini söyleyebilirim.

Bakü'deki II. öğrenek öğrencileriyle de yéñi bir çalışmaya giriştim. Bu çalışmam, bütün bir öğreneği, baştan soñuna değin görüntüleyip, géñelağ üzerinden yayınlamaktı. Başardım. Tüm öğrenek olmasa da, 5 öğreneğimizi çekebildik. Bu 5 öğreneği izleyerek Irk Bitig üzerinde çalışabilecek, onu okuyup añlayabilecek düzeye çıkabilirsiniz.[3] Kolay olmadı. Kamera niteliksiz de olsa, ortam koşulları çok iç açıcı olmasa da, ortaya bir ürün çıkarabildiğim için mutluyum.

II. Göktürkçe öğreneğiniñ sınav béti (kâğıdı).

Üçüncü ayın 7'si 2013'de yaptığım bitirme sınavı ile, Bakü'deki II. öğreneğimi de bitirmiş bulundum. Sınavıñ 1. sorusu Irk Bitig'deki bir ırkın okunmasını istiyordu. Öğrenciler, aldıkları 3 yédigünlük öğrenimle bile bunu kolayca okuyup géçtiler.

Öğrenek çalışmalarımız sürecek. İlkyaz bayramından (nevruz) soñra, benim için IV, Bakü'deyse III. olacak öğreneğimizi başlatacağım. Büyük olasılık 25.03.2013 olacak. Yine de gelişmeleri bildireceğim.


Dipçe:                     
[1] http://kokturukce.blogspot.com/2011/07/cocuklara-gokturkce-ogretme-deneyimi.html
[2] http://kokturukce.blogspot.com/2013/02/bakude-gokturkce-kursu.html
[3] http://www.youtube.com/watch?v=ER5ZpxKIeyc

Bakü'de Göktürkçe Kursu

Azerbaycan'ıñ başkenti Bakü'de 8 Ocak 2013'te Göktürkçe öğreneğine (kursuna) başladık. 29 Ocak'taki yazılı sınavla da bitirdik.

2011 yazında Iğdır'da obamızdaki çocuklara vérdiğim öğrenek deneyimine güvenerek, böyle bir girişimde bulunma yönünde düşünce belirdi önce. Bunu, Türkem Dersanesi'niñ yönetimine bildirdiğimde olumlu karşıladılar. Elnur Manafov bey, sağolsun dersaneniñ tüm olanaklarını sundu. Böylece biz de, Aralık 2012'de bol bol tanıtım yapmaya géçtik. 3 yédigünlük tanıtımıñ soñunda, 17 kişilik bir başvuru almış, bunuñ 14'ünü ilk derste görmüştük. Öğreneğimiz ödenişsiz olup, tüm araç gereçler de yine kurumca karşılıksız dağıltı.

Göktürkçe üzerine daha önce özel kurumlarda böylesi bir uygulama oldu mu, bilmiyorum. Sanırım bir ilk olarak değerlendirilebilir. Kişisel öğrenimleri es géçiyorum. Yoksa, Iğdır'daki 1 aylık deneyimim bundan daha önce gelir. Orada, çocuklar üzerinde bir deneyim yaşamıştım. Hangi damgayı daha hızlı öğreniyor, hangi damgayı yazmakta çetinlik çekiyorlar gibisinden günlük tutmuş, ileride bir kılavuz anıklanacaksa, bu günlükten yararlanılabilir diye de saklamıştım. Nitekim, bu günlüğümüñ bir beñzerini Türk Dil Kurumu'na da gönderdim. Géribildirimde bulunmadılar ya, neyse.

Tanıtımlarda 7 Ocak'ta ders başlayacak dések de, katılımcılarıñ uygun öy dilimlerine göre geliş gidişlerini gözönüne alıp, öğrenek çizelgesi çıkardığımızda, bir günlük bir gécikme ile 8 Ocak'ta başladık. Iğdır'daki deneyimlerimi, birileriniñ birgün kılavuz anıklar diye düşündüğüm günlüğümüñ yardımıyla çıkardığım yöntemi uygulamaya koyuldum. Öğrenmek için od fışkıran gözleri gördükçe, daha bir istekli añlattım dersleri. Böylece, 2. dersiñ soñunda öğrenciler damgalarıñ tümünü biliyor, adlarını yazabiliyor, günlük dilden sözcükleri bol yanlışlarla yazabiliyorlardı.

2. dersimizden soñra Türküstan çavlığında (gazetesinde) tanıtımımız yapıldı. Dersdeki görüntülerimizi çekip, yérlikler üzerinde paylaştık. Böylece, géñelağ üzerinden kendimizi daha iyi pazarladık. İlk başlarda tanımımızı yaparken, bizim göñül adamış kişiler olduğumuzu düşünüyorlar, gérçekleşmeyecek hoş bir istek arkasından gittiğimizi sanıyorlardı. Oysa şimdi, ortada somut görülen bir iş, bu işi yapan kişiler olunca düşünceler değişti.

Génelağ üzerinden bolca ileti aldık. Dersleriñ ağ üzerinden yayınlanması düşüncesini dile getiren arkadaşlarımız olsa da, ben bu düşünceyi şimdi uygulamayı doğru bulmadım. Çünkü, daha önce böylesi bir deneyimim yoktu. Doğaçlama gidiyordum derslerde. Doğrudur, ilk başlarda izlediğim bir yol yordam vardı da, şimdi o yordamıñ dışına çıktım. Iğdır Günlüğü, damgalarıñ öğrenilmesi üzerine çocuklar üzerindeki deneyimlerimdi. Bu deneyimle çok kısa sürede damgaları öğrettikten soñrası için bir düşüncem yoktu. İşte! Bu yüzden, bu öğreneği çekmek, görütlü (vidyolu) ders oluşturmak konusuna soğuk davrandım. Ancak yine de, böylesi bir uygulama için kolları sıvadım. Daha soñraki dönemlerde açılacak bölüt (sınıf) üzerinde bunu gérçekleştirecektim. Bu düşüncelerle yola çıkıp, birkaç çizim bile yaptım.

İlerleyen günlerde, öğrenciler uzun uzun bétinler yazmaya başladılar. Evde yazıp getirmelerini istiyordum. Bölütte ise, daha çok Orkun Yazıtları üzerinde duruyor, kolay añlaşılabilir bétinler üzerinde alıştırmalar yapıyorduk. Soñ derslerde daha çok Irk Bitig üzerinden gittim. Çünkü orada kullanılan dil, çok daha açık, çok daha añlaşılabilirdi. Onsuz da bu öğrenekten çıkardığım eñ açık deneyimlerden biri, daha doğrusu çıkarımlardan biri; Irk Bitig üzerinden öğretim yapılmasıdır. Ancak yine de, "Türk Oğuz beyleri, duyun işitin; üstte mavi gök çökmedikçe, altta yağız yer delinmedikçe, seniñ ulusunu, töreni kim bozabilir" gibisinden en bilindik, eñ ünlü sözleri de es géçmedim.

Çoğu kéz şunu işittim; "Neden Göktürkçe öğretiyorsun?". Şunu dédim hep, "Bu yazıtlar bizim ortak kalıtımız (mirasımız), ortak değerlerimizdir. Ulusumuzu daha yakından tanımak için".

Arada bir dersimize konuk öğrenciler de geldi. Konuk bir hoca getirip, 1 saatliğine de olsa, bizimle olması için çabaladım, ancak bu soñuçsuz kaldı. Çağrımızı géri çéviren hocaya kırıldım.

Soñuç olarak 29 Ocak'ta yazılı sınav yaptım. Sınavda 5 soru sordum. Irk Bitig'iñ 11. ırkını çetinlik çekmeden tüm öğrenciler okudu. Öbür 4 sorunuñ 2'si yazım kuralları, öbür 2'si de damgalar arası çévirmeleri içeriyordu. Sınav kâğıtlarını kendime sakladım. Bu konudaki bencilliğimi añlayışla karşılayın. Sınav soñrası anı olsun diye bedizlerimizi de çektirdik. Bedizde tüm arkadaşları bir yérde görmek isterdim açıkcası ancak, sınava soñraki saat diliminde gelecek arkadaş olmayınca, birkaçımız çıkamadı.

Bugün için 11 kişi daha Göktürkçe biliyor. Eski el yazmalarımızı okuyabilecek özgüce kavuştu. Günlük dilimizi kolaylıkla damgalarla yazabilecek düzeye erişti. Üstelik tüm bunlar, 3 yédigünlük, sözüm ona 3 haftalık bir öğretimiñ soñucunda oldu.

Öğrenek, başarıyla soñuçlandığı için, sözlerimi övünerek yazıyorum. Gelecek dönemlerde yéñi bölütler açacağız. Daha güzel düşüncelerim de var. Gérçekleştirmeden yazmak istemiyorum. Bittiğinde, böylesi bir tutanakla bildiririm.


Basından:

http://www.dgtyb.org/news/1874.html

http://www.turkustan.net/Medeniyyet/goyturk-dili-kursunda-sertifikatlar-verildi-haberi/664/

http://dilcilik.blogspot.com/2013/02/goyturk-dili-kursunda-ilk-sertifikatlar.html

http://www.publika.az/index.php?action=static_detail&static_id=37589&project_id=48

http://kokturukce.blogspot.com/2011/08/gokturkce-ogreneginin-sonucu.html